De schepen van de familie Hoogeveen

Deze keer geen verhaal, maar een overzicht van de schepen van de familie Hoogeveen. En dan bedoel ik natuurlijk de Hoogeveens die in mijn stamboom zitten.

25-03-1810 : Johannes Eizes Hoogeveen leent 240 Carolus Guldens voor een schip van Gosse Folkerts uit Harkema Opeinde.

Het schip: "Coffeschip lang over steeven 48 voet, wijd 10 voet 10 duim hol na advenant hier bij verkogt een mast met de wigt, een staag met twee zijdtaakels alles tot mijn volle genoegen ontvangen"

Er zijn verschillende definities van “voet”. Misschien is hier de Rijnlandse voet bedoeld, die is 31,4 cm. Een “duim”is 1/12e van een “voet”. Het schip is dan ongeveer 16,5 meters lang en 3,40 meter breed. Een klein Kofschip voor de binnenwateren?

03-10-1825 : Johannes Hogeveen huurt een schip voor 10 jaar van Ysack Abrahams van der Werf 

Het schip: "een schuiteschip, lang veertien ellen twee palmen, wijd en hol na rato, gemeten op zevenentwintig tonnen, edog zo groot en klein goed en kwaad mag wezen, zonder waarborg voor de hoegrootheid,

In 1816 wordt het “metrieke systeem” geintroduceerd in Nederland. De oude benamingen blijven bestaan maar krijgen een nieuwe waarde. Een “el” is een meter, een “palm” is een decimeter en een “duim” is een centimeter.

Het schip was dus 14,2 meter lang en breed en diep naar verhouding

18-01-1826 : Johannes Hogeveen koopt een schip voor 1000 gulden van Ysack Abrahams van der Werf 

Johannes koopt hetzelfde schip dat hij een paar maand daarvoor huurde.

 29-09-1833 : Johannes en zijn dochter Rompkje overlijden op hun schip in de vaart bij Donkerbroek. Jacob overlijdt een paar dagen later in een woning in Donkerbroek.

Wat is er gebeurd. Zo'n ramp zou kunnen betekenen dat het schip gezonken is of dat er brand was. Als dochter Josyna in juni 1834 trouwt, wonen Josyna en haar moeder de weduwe Trijntje Wagenaar weer op een schip, volgens de huwelijksakte.

11-05-1838 : Eise Hoogeveen overlijdt op een schip in Grouw. 

Er behoorde geen onroerend goed tot de nalatenschap.
Zoon van wijlen Johannes Eises Hoogeveen (en marge: 'vader van overledene is 29/9/1833 in armoedige staat overleden') en Trijntje Wybes Wagenaar, schippersche wonend in schip;
broer van Tietje (vrouw van Andries Jans Meyer, te Knijpe, wonend in schip),
Josina (vrouw van Pieter Rienks Hof, veenbaas Haulerwijk),
Hendrikje (vrouw van Lykele Jakobs Bonstra, veerschipper Roordahuizum)
en minderjarige Wybe, Hendrik en Sjoukje Johannes Hoogeveen.

rond 1845 kopen Trijntje Wagenaar en haar kinderen Sjoukje, Hendrik en Hendrikje het schip de Jonge Tietje. 

Ik heb hiervan geen aktes gevonden, maar het schip dat ze in 1852 verkoopt is gebouwd in 1845.

28-01-1852 : Trijntje Wiebes Wagenaar, Keimpe Veenstra (namens Sjoukje) en Hendrik Hoogeveen verkopen voor 640 gulden 103/112 gedeelte in een overdekt schip genaamd "de jonge Tietje" aan Hillebrand Harmens Hartholt 
Notaris: Klaas Tadema, te Oosterwolde

"Voor Klaas Tadema, notaris in het tweede arrondissement van de provincie Friesland, standplaats hebbende te Oosterwolde, in tegenwoordigheid van na te noemen twee getuigen, zijn verschenen Trijntje Wiebes Wagenaar, weduwe Johannes Eizes Hoogeveen, zonder bedrijf, Hendrik Johannes Hoogeveen, van ’t schippersbedrijf, en Keimpe Luitzens Veenstra, ook van ’t schippersbedrijf, als in huwelijk hebbende Sjoukje Johannes Hoogeveen, allen wonende te Donkerbroek."

Lykele Bonstra, de weduwnaar van Hendrikje Hoogeveen, is eigenaar van 9/112 deel, en is niet aanwezig bij de verkoop.

Het Schip: "een overdekt schuiteschip, de jonge Tietje genaamd, gemeten op acht ellen en twee en zestig duimen lengte, twee ellen vijf en vijftig duimen wijdt, op een el zeventien duimen hol en overzuks geijkt op vijf en twintig tonnen. Met zeil en treil, haken en boomen, ankers en touwwerk en verdere inventaris, zodanig door de verkoopers is bevaren. ….
..
Welk schip in de Nederlanden tehuis behoort, als gebouwd op de scheepstimmerwerf te Bergum en gemeten door den scheepsmeter en ijkmeester Eisma te Leeuwarden, blijkens door hem afgegeven meetbrief van den zesden augustus achttienhonderd vijf en veertig."

Het schip is dus in 1845 gebouwd en is 8,62 meter lang en 2,55 meter breed.

25-04-1852 : Keimpe Luitzens Veenstra wonende te Donkerbroek huurt voor 40 gulden per jaar 103/112 gedeelte in een schip genaamd de " Jonge Tietje" voor 12 jaren van Hillebrand Harmens Hartholt 
Notaris: Klaas Tadema, te Oosterwolde

Keimpe en Sjoukje huren drie maand later het schip terug. Trijntje gaat bij hen op het schip wonen. Zwager Hendrik is borg voor Keimpe.

25-04-1852 : Hendrik Johannes Hoogeveen wonende te Donkerbroek huurt voor 60 gulden per jaar een tjalkschip de " Jonge Jan" van Hillebrand Harmens Hartholt 

Op dezelfde dag als Keimpe de Jonge Tietje huurt, huurt Hendrik Hoogeveen een Tjalk. Een Tjalk is een Gronings scheepstype. Omdat Jantje, de vrouw van Hendrik ook Groningse is, zou het mij niet verbazen als dit het schip van de familie Drok is.
Keimpe Veenstra is borg voor Hendrik, net zoals Hendrik Borg was voor Keimpe.

Het schip: "een overdekt en gewegerd Tjalkschip, de jonge Jan genaamd, in achttien honderd vierentwintig gebouwd op de scheepstimmerwerf van Roelof Noorderwerf te Woudsend, gemeten, gemeten op veertien ellen en negen duimen lengte, twee ellen en vier en vijftig duimen wijdte en een el en acht en twintig duimen hol en overzulks geijkt op twee en dertig tonnen"

Gewegerd betekent voorzien van houten afdekking van de zijkanten en soms ook dekken, in het ruim. Voornamelijk toegepast op houten schepen en op stalen/ijzeren aardappelschepen en sommige andere schepen die ladingen vorstvrij moeten vervoeren.

Het schip is 14,9 meter lang, 2,54 breed en 1,28 diep.

04-09-1852 : Trijntje Wijbes Wagenaar overlijdt in Harlingen op het schip van Keimpe Luitzens Veenstra en Sjoukje Wiebes Hoogeveen

22-10-1863: Johannes Hoogeveen huurt de "Jonge Jan" voor een periode van 7 jaar van Hillebrand Hartholt.

Dus 4 maand voordat het oude contract afloopt.  Een paar maand later, in februari 1864, overlijdt Hendrik Hoogeveen, de vader van Johannes. Johannes is dan 13 jaar. Mogelijk was Hendrik al ziek?

Dit bericht is geplaatst in Geschiedenis. Bookmark de permalink.